Sektörel İhracat Çözümü

Medikal Sektörü

Tıbbi cihaz, sarf malzeme ve medikal ekipman ihracatında MDR, FDA ve ülke ruhsat süreçleri, hedef pazar seçimi ve distribütör tespiti.

Medikal Sektöründe İhracat

Tıbbi cihaz sektörü; tek kullanımlık sarf malzemelerinden hastane mobilyalarına, ortopedik implantlardan görüntüleme ve laboratuvar cihazlarına kadar geniş bir ürün yelpazesini kapsar. Türk üreticileri özellikle sarf malzeme, hastane ekipmanı, ortopedi ve diş hekimliği ürünlerinde Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Türk Cumhuriyetleri pazarlarında güçlü bir konuma sahiptir. Sektörün bir numaralı ihracat pazarı Avrupa Birliği olduğu için AB mevzuatına uyum, medikal ihracatın temel taşıdır.

Medikal İhracatında Mevzuat ve Ruhsatlandırma

Tıbbi cihazlarda ürün ne kadar iyi olursa olsun, doğru ruhsat olmadan satış mümkün değildir. Ülkelere göre başlıca gereklilikler:

  • AB – MDR (2017/745) ve IVDR (2017/746): Eski direktiflerin yerini alan tüzükler; risk sınıfına göre onaylanmış kuruluş denetimi, klinik değerlendirme, teknik dosya, satış sonrası gözetim ve EUDAMED kaydı gerektirir. Sınıf I dışındaki cihazlarda onaylanmış kuruluş sertifikası şarttır.
  • ABD – FDA: Cihaz sınıfına göre kayıt ve listeleme, 510(k) ön bildirimi veya PMA onayı gerekir. FDA onayı AB için geçerli değildir; MDR genellikle daha kapsamlı klinik veri ister.
  • Körfez ülkeleri: Suudi Arabistan SFDA, BAE MOHAP gibi kurumlara yerel yetkili temsilci üzerinden kayıt.
  • Diğer pazarlar: Rusya ve Avrasya Ekonomik Birliği'nde Roszdravnadzor/EAEU kaydı, Latin Amerika'da ANVISA (Brezilya), COFEPRIS (Meksika) gibi ulusal otoriteler.
  • Kalite sistemi: ISO 13485 belgesi neredeyse tüm pazarlarda temel beklentidir.

Danışmanlık sürecinde hangi pazarın ruhsat maliyeti ve süresinin, o pazardan beklenen satış hacmine değdiğini hesaplıyoruz. Böylece ruhsat bütçeniz en hızlı geri dönüş sağlayacak pazarlara yönlenir.

Medikal Sektöründe Satış Kanalları

Medikal alımlar genellikle üç kanaldan yapılır: özel sektör distribütörleri, kamu ihaleleri ve hastane grupları/satın alma birlikleri. Çoğu pazarda ruhsat sahibi yerel distribütör ya da yetkili temsilci üzerinden satış yapılması zorunludur. Bu nedenle doğru distribütör seçimi; yalnızca satış değil, ruhsatın kimin üzerine alınacağı açısından da stratejik bir karardır.

Vaveyla olarak hedef ülkede sizin ürün grubunuzu ithal eden distribütörleri gümrük verileriyle tespit ediyor, hangi markaları temsil ettiklerini, kamu ihalelerinde aktif olup olmadıklarını ve portföy uyumlarını analiz ediyoruz. Ayrıca uluslararası kuruluş (BM, UNICEF, WHO) ve ülke ihale portallarını izleyerek uygun ihale fırsatlarını raporluyoruz.

Medikal İhracatında Yol Haritası

  1. Ürün sınıflandırması ve mevcut belgelerin (CE, ISO 13485, FSC) analizi,
  2. Ruhsat süresi ve maliyetine göre hedef pazar önceliklendirmesi,
  3. Distribütör ve ihale fırsatlarının tespiti,
  4. Arab Health, MEDICA, FIME gibi fuarlarda randevulu görüşme planı,
  5. Distribütörlük sözleşmesi, ruhsat devri ve münhasırlık koşullarının yapılandırılması.

Medikal Sektörüne Yönelik Destekler

Ticaret Bakanlığı'nın pazara giriş belgesi desteği; MDR sertifikasyonu, FDA kaydı ve ülke ruhsatları için yapılan danışmanlık, test ve kayıt giderlerinin önemli bir kısmını karşılayabilir. Ayrıca yurt dışı fuar, tanıtım, yurt dışı birim ve tasarım destekleri de medikal üreticiler için kullanılabilir. Ar-Ge yoğun ürünlerde TÜBİTAK destekleri ile ürün geliştirme maliyetleri desteklenebilir.

Distribütörlük Sözleşmesinde Medikale Özel Maddeler

Medikal sektöründe distribütörlük sözleşmeleri, diğer sektörlere göre daha fazla regülasyon hükmü içermelidir. Ruhsatın kimin adına alınacağı ve sözleşme sona erdiğinde ruhsat devrinin nasıl yapılacağı, şikâyet ve olumsuz olay bildirimi (vigilance) sorumlulukları, ürün geri çağırma prosedürü, izlenebilirlik kayıtları ve depolama koşulları açıkça tanımlanmalıdır. Aksi hâlde distribütör değişikliğinde pazara erişim aylarca kesintiye uğrayabilir.

Kamu İhalelerine Hazırlık

Pek çok ülkede tıbbi cihaz alımlarının önemli kısmı kamu hastaneleri ve merkezi satın alma kurumları üzerinden yapılır. İhalelere katılabilmek için genellikle yerel ruhsat, yerel temsilci, teknik şartnameye birebir uygunluk belgesi ve referans listesi gerekir. Uluslararası kuruluşların (BM tedarik birimleri, kalkınma bankaları) finanse ettiği projelerde ise ön yeterlilik kaydı ve kalite belgeleri belirleyicidir. İhale takibi uzun soluklu bir çalışmadır; ancak kazanılan çerçeve anlaşmalar yıllarca istikrarlı satış sağlar.

Medikal Ürün İhracatında Teklif Dosyası

  • CE sertifikası (MDR) ve AB Uygunluk Beyanı, ISO 13485 belgesi,
  • Serbest Satış Sertifikası (Free Sale Certificate) ve ihracat ülkesinde istenen apostilli belgeler,
  • Ürün kataloğu, teknik özellikler ve kullanım kılavuzu (hedef dilde),
  • Sterilizasyon validasyonu, biyouyumluluk ve klinik değerlendirme özetleri,
  • Referans hastane listesi ve varsa klinik kullanım geri bildirimleri.

Medikal İhracatta Hedef Pazar Önceliklendirme

Ruhsat maliyeti ve süresi pazara göre belirgin şekilde farklılaştığı için medikal ihracatta pazarlar aşamalı olarak açılmalıdır. İlk aşamada CE belgesini doğrudan kabul eden veya referans alan pazarlar; ikinci aşamada yerel kayıt gerektiren ancak talebi yüksek Körfez ve Orta Asya pazarları; üçüncü aşamada ise ABD ve Latin Amerika gibi kapsamlı ruhsat süreci gerektiren pazarlar hedeflenebilir. Bu yaklaşım, ilk pazarlardan elde edilen gelirle sonraki ruhsat yatırımlarının finanse edilmesini sağlar.

Medikal Cihaz İhracatında İlk 90 Gün

  1. 1–3. hafta: MDR/IVDR kapsamında risk sınıfı, teknik dosya, ISO 13485 ve klinik değerlendirme durumunun kontrolü; ABD için FDA 510(k) gerekip gerekmediğinin belirlenmesi.
  2. 3–6. hafta: Ruhsat süresi ve maliyetine göre önceliklendirilmiş pazar listesi; yerel ruhsat sahibi veya yetkili temsilci ihtiyacının ülke bazında çıkarılması.
  3. 6–9. hafta: Hastane satın alma birimleri, kamu ihale kurumları ve medikal distribütörlerin listelenmesi; ruhsat yükünü üstlenebilecek distribütörlerin önceliklendirilmesi.
  4. 9–12. hafta: Klinik veriler ve kullanım videolarıyla temas, distribütör anlaşması görüşmeleri; Arab Health veya MEDICA randevu planı.

Yurt dışı ruhsat, test, sertifika ve klinik çalışma giderleri; medikal sektörde destek programlarının en çok yararlanılan kalemleri arasındadır.

Sıkça Sorulan Sorular

CE belgem MDR'ye uygun mu?

Eski MDD direktifi kapsamında alınan sertifikalar geçiş süreleri boyunca geçerlidir; ancak bu süreler cihaz sınıfına göre sona ermektedir. Yeni pazarlara girerken MDR sertifikası olup olmadığı alıcılar tarafından sorgulanır.

FDA kaydı olmadan ABD'ye ihracat yapabilir miyim?

Hayır. Tıbbi cihaz üreticilerinin FDA'ya kuruluş kaydı yaptırması ve cihazlarını listelemesi gerekir; cihaz sınıfına göre 510(k) veya PMA onayı da gerekebilir.

Medikal ihracatta en kolay pazarlar hangileri?

CE işaretini kabul eden ya da CE'yi referans alan ülkeler (bazı Orta Doğu, Afrika ve Türk Cumhuriyetleri pazarları) ruhsat süresi açısından daha hızlı olabilir. Ancak her ülkenin yerel kayıt kuralları ayrıca kontrol edilmelidir.

Serbest Satış Sertifikası nedir, nereden alınır?

Ürünün üretildiği ülkede yasal olarak satışta olduğunu gösteren belgedir. Pek çok ithalatçı ülke ruhsat başvurusunda bu belgeyi ister; Türkiye'de ilgili otoritelerden ve ihracatçı birlikleri aracılığıyla temin edilebilir.

WhatsApp