Hibe ve Teşvikler

TÜBİTAK Danışmanlığı

TÜBİTAK TEYDEB 1501, 1507 ve diğer Ar-Ge destek programlarına proje yazımı, başvuru, panel hazırlığı ve proje yönetimi danışmanlığı.

TÜBİTAK Ar-Ge Destekleri Nedir?

TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB); firmaların yeni ürün, süreç ve teknoloji geliştirme projelerini geri ödemesiz hibe ile destekler. Ar-Ge projelerinde personel, makine-teçhizat, malzeme, hizmet alımı ve seyahat gibi giderler desteklenebilir. İhracat odaklı firmalar için TÜBİTAK projeleri, ürünlerini uluslararası rekabete uygun hale getirmenin ve yüksek katma değerli ihracatın temelidir.

Başlıca Programlar

  • 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı: Tüm ölçekteki firmaların Ar-Ge projelerine yönelik ana program. 2026 çağrılarında firmanın desteklenen ilk beş projesi için %75, sonraki projeler için %60 destek oranı ve proje başına üst limit uygulanmaktadır.
  • 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı: İlk kez Ar-Ge projesi yürütecek KOBİ'ler için, daha düşük bütçeli ve kısa süreli projelere yönelik program.
  • 1505 Üniversite-Sanayi İşbirliği Programı: Üniversite veya araştırma kurumlarının bilgi birikimini sanayiye aktaran projeler.
  • Çağrılı programlar (ör. 1511 Öncelikli Alanlar): Belirli teknoloji alanlarında açılan özel çağrılar.
  • Uluslararası programlar: Eureka, Eurostars ve Ufuk Avrupa projeleri için ulusal destek ve eşleştirme.

Çağrı takvimleri, oranlar ve uygulama esasları TÜBİTAK tarafından güncellenir; 1 Temmuz 2026 sonrası başvurularda güncellenmiş uygulama esasları geçerlidir.

Başarılı Bir TÜBİTAK Projesinin Özellikleri

  1. Gerçek Ar-Ge niteliği: Teknik belirsizlik içeren, mevcut bilgiyle doğrudan çözülemeyen bir problem.
  2. Yenilik ve özgün değer: Literatür ve rakip analizine dayalı, net tanımlanmış yenilik.
  3. Yöntem ve iş planı: İş paketleri, başarı ölçütleri, risk yönetimi ve gerçekçi takvim.
  4. Yaygın etki: İhracat potansiyeli, ithal ikamesi, istihdam ve ticarileşme planı.
  5. Bütçe tutarlılığı: İş paketleriyle uyumlu personel, alet-teçhizat ve hizmet alımı bütçesi.

Danışmanlık Sürecimiz

  • Proje fikrinin Ar-Ge niteliği ve program uygunluğunun değerlendirilmesi,
  • Literatür, patent ve rakip taraması,
  • Proje başvuru formunun yazımı ve bütçe planlaması,
  • Panel ve hakem ziyareti sunum hazırlığı,
  • Proje sürecinde dönem raporları, değişiklik talepleri ve harcama belgelerinin yönetimi.

Ar-Ge Projesi ile Rutin Geliştirme Arasındaki Fark

TÜBİTAK başvurularında en sık ret nedeni, projenin gerçek bir Ar-Ge niteliği taşımamasıdır. Değerlendiriciler; projenin mevcut bilgi ve teknolojiyle doğrudan çözülemeyen teknik bir belirsizlik içerip içermediğine, sistematik bir araştırma ve deneme yöntemine dayanıp dayanmadığına ve özgün bir teknik katkı sunup sunmadığına bakar. Örneğin hazır bir yazılım kütüphanesiyle yeni bir arayüz tasarlamak veya bilinen bir makineyi farklı ölçülerde üretmek genellikle rutin geliştirme sayılır. Buna karşılık yeni bir malzeme formülasyonu geliştirmek, bilinen yöntemlerle ulaşılamayan bir performans hedefini yakalamak veya yeni bir algoritma geliştirmek Ar-Ge niteliği taşır.

Ön değerlendirme sürecinde proje fikrinizi bu kriterlere göre analiz eder, gerekiyorsa projenin kapsamını Ar-Ge niteliğini öne çıkaracak şekilde yeniden kurgularız.

Bütçe Planlamasında Dikkat Edilecekler

  • Personel giderleri: Projede çalışacak personelin proje iş paketlerindeki görevleri ve zaman oranları gerçekçi belirlenmeli.
  • Alet, teçhizat ve yazılım: Proje için gerekli olduğu açıkça gerekçelendirilmeli; genel amaçlı üretim yatırımları desteklenmez.
  • Malzeme: Prototip ve deneme üretimleri için gerekli malzemeler iş paketleriyle ilişkilendirilmeli.
  • Hizmet alımları: Test, analiz, danışmanlık ve üniversite işbirlikleri; mevzuattaki oran sınırlarına dikkat edilmeli.
  • Seyahat: Proje kapsamındaki yurt içi ve yurt dışı teknik seyahatler.

Proje Yürütme ve Raporlama

Proje desteklenmeye başladıktan sonra, dönemsel olarak gelişme raporları ve harcama bildirimleri sunulur. Raporlarda iş paketlerinin ilerleme durumu, başarı ölçütlerine ulaşılma düzeyi ve karşılaşılan teknik sorunlar anlatılır; harcamalar belgeleriyle birlikte bildirilir. Hakem ve TÜBİTAK uzmanları dönemsel incelemeler yapabilir. Proje süresince iş planında değişiklik gerekirse, değişiklik talebiyle onay alınması gerekir. Raporlama sürecinin düzgün yürütülmesi, desteklerin zamanında ödenmesi ve sonraki projelerde firmanın güvenilirliği açısından önemlidir.

TÜBİTAK Projelerinin İhracata Katkısı

Ar-Ge projeleriyle geliştirilen yeni ürünler, firmaların uluslararası pazarlarda fiyat yerine teknoloji ve kaliteyle rekabet etmesini sağlar. Yüksek katma değerli ürünler hem ihracat birim fiyatını yükseltir hem de yeni pazarlara erişim kapısı açar. Proje tamamlandıktan sonra geliştirilen ürünün hedef pazarlara sunulması için pazar araştırması, belgelendirme ve alıcı tespiti süreçlerinde de destek veriyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

TÜBİTAK desteği geri ödenir mi?

Hayır. TEYDEB destekleri, onaylanan proje bütçesindeki uygun giderlerin destek oranı kadar kısmını karşılayan geri ödemesiz hibelerdir.

1501 ile 1507 arasındaki fark nedir?

1507, ilk kez Ar-Ge projesi yürütecek KOBİ'ler için daha sınırlı bütçeli bir başlangıç programıdır. 1501 ise her ölçekteki firmanın daha kapsamlı Ar-Ge projelerine yöneliktir.

Projeye başlamadan harcama yapabilir miyim?

Desteklenecek giderler, projenin onaylanan başlangıç tarihinden sonra yapılmalıdır. Başlangıç tarihi öncesindeki harcamalar desteklenmez.

TÜBİTAK projesi başvuru sonucu ne zaman açıklanır?

Değerlendirme süresi programa ve çağrıya göre değişir; hakem değerlendirmesi ve panel süreçleri birkaç ay sürebilir. Çağrı dokümanında yaklaşık takvim belirtilir.

Proje başarısız olursa destek geri istenir mi?

Ar-Ge doğası gereği risk içerir; projenin teknik hedeflerine ulaşamaması tek başına geri ödeme sebebi değildir. Ancak proje kurallarına aykırı harcamalar ve yükümlülüklerin yerine getirilmemesi geri ödeme gerektirebilir.

Üniversite işbirliği zorunlu mu?

1501 ve 1507 programlarında zorunlu değildir; ancak üniversite veya araştırma kurumlarıyla işbirliği projenin teknik gücünü artırabilir. 1505 programı ise doğrudan üniversite-sanayi işbirliğine yöneliktir.

Yazılım projeleri TÜBİTAK desteği alabilir mi?

Evet. Teknik belirsizlik içeren ve özgün yöntem veya algoritma geliştirmeyi hedefleyen yazılım projeleri desteklenebilir; rutin yazılım geliştirme ise Ar-Ge kapsamında değerlendirilmez.

Patent başvurusu zorunlu mu?

Zorunlu değildir; ancak proje çıktılarının fikri mülkiyet yoluyla korunması değerlendirmede olumlu bir unsur olabilir.

Aynı anda birden fazla TÜBİTAK projesi yürütülebilir mi?

Firmanın kapasitesi ve programın kuralları dahilinde birden fazla proje yürütülebilir; ancak projelerin kapsamlarının ve personel zamanlarının birbirinden net şekilde ayrılması gerekir.

WhatsApp